Chiều ngày 16/09/2026, tại Hội trường Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, đại diện Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP.HCM (HTCAA) đã tham dự và trình bày tham luận quan trọng tại Hội nghị lấy ý kiến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập.
Hội nghị diễn ra dưới sự chủ trì của đồng chí Trần Thị Diệu Thúy – Thành ủy viên, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố. Sự kiện nhằm mục đích thu thập ý kiến đóng góp từ các chuyên gia, hiệp hội nghề nghiệp để chuẩn bị nội dung phục vụ cho Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Tham dự và đại diện cho tiếng nói của các doanh nghiệp, người nộp thuế cũng như các đơn vị cung cấp dịch vụ, ông Đồng Minh Hồng – Ủy viên Ban Chấp hành, Trưởng Ban Chính sách HTCAA đã trình bày bản tham luận góp ý kỹ thuật chuyên sâu đối với Dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Kế toán.
HTCAA ghi nhận và đánh giá cao mục tiêu của dự thảo trong việc giảm bớt thủ tục, cắt bỏ các điều kiện kinh doanh nhằm mở rộng thị trường dịch vụ kế toán. Tuy nhiên, từ thực tiễn hoạt động, HTCAA đã đề xuất 3 vấn đề kỹ thuật cốt lõi cơ quan có thẩm quyền cần cân nhắc để đảm bảo chất lượng dịch vụ khi nới lỏng tiền kiểm:
Cần phân biệt rõ giữa việc cắt giảm điều kiện gia nhập và nghĩa vụ bảo đảm chất lượng dịch vụ Dự thảo hiện tại bãi bỏ các điều kiện hành nghề và kinh doanh dịch vụ kế toán tại Điều 67. Tuy nhiên, HTCAA lưu ý rằng điều khoản này không chỉ chứa điều kiện đầu vào mà còn quy định các nghĩa vụ quan trọng trong quá trình hoạt động như cập nhật kiến thức liên tục, kiểm soát chất lượng và bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp. HTCAA kiến nghị nếu bãi bỏ các nghĩa vụ này, cần phải xác định bộ công cụ quản lý thay thế phù hợp.
Đổi mới cơ chế “hậu kiểm” dựa trên dữ liệu và rủi ro thay vì tạo giấy phép mới Khi bỏ giấy phép kinh doanh, cơ chế thu hồi giấy phép tại Điều 69 sẽ không còn phù hợp. Để nhà nước nắm được tổ chức, cá nhân nào đang cung cấp dịch vụ nhằm mục đích hậu kiểm, HTCAA đề xuất áp dụng cơ chế “thông báo” điện tử giống như cách đang quản lý đại lý thuế hiện hành. Cụ thể, khi người nộp thuế ký hợp đồng dịch vụ, thông tin sẽ được ghi nhận vào hệ thống dữ liệu sẵn có, đây chỉ là bước thông báo chứ không phải xin phép hay chờ phê duyệt. Từ cơ sở dữ liệu này, cơ quan quản lý có thể ứng dụng công nghệ để hậu kiểm theo rủi ro.
Duy trì “tín hiệu năng lực” và đề cao trách nhiệm con người trong kỷ nguyên AI Việc bỏ chứng chỉ bắt buộc có thể làm doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn trong việc nhận diện năng lực của nhà cung cấp. Do đó, HTCAA đề xuất nghiên cứu cơ chế chứng nhận năng lực tự nguyện và công khai thông tin. Đặc biệt, trước sự phát triển của công nghệ tự động hóa và trí tuệ nhân tạo (AI), HTCAA nhấn mạnh nguyên tắc: công nghệ không thể thay thế trách nhiệm nghề nghiệp. Người làm nghề vẫn phải chịu trách nhiệm kiểm tra đầu ra, bảo mật dữ liệu và luôn duy trì sự giám sát của con người.
Kết luận phần trình bày, đại diện HTCAA nhấn mạnh rằng bài toán đặt ra không chỉ nằm ở việc giữ hay bỏ giấy phép. Điều quan trọng là sau khi giảm tiền kiểm, bộ công cụ hậu kiểm mới phải bảo đảm đồng thời 3 mục tiêu: giữ thị trường thông thoáng, không làm suy giảm chất lượng thông tin kế toán, và giúp doanh nghiệp sử dụng dịch vụ nhận biết được năng lực, xác định được trách nhiệm khi có sai sót xảy ra.
BAN TRUYỀN THÔNG HTCAA.
